Chropowatość powierzchni jest zbiorem bardzo drobnych wzniesień i zagłębień (mikronierówności) występujących na tej powierzchni. Chropowatość powierzchni jest ściśle związana ze sposobem wytwarzania przedmiotów a w szczególności zależy od rodzaju obróbki powierzchni przedmiotów.

Do określenia chropowatości powierzchni używa się najczęściej dwóch parametrów:

Ra – jest średnie arytmetyczne odchylenie profilu chropowatości od linii średniej

oraz

Rz – Wysokość chropowatości według dziesięciu punktów profilu.

Polska Norma wyróżnia 14 klas chropowatości. Każdej z nich odpowiada zakres chropowatości Ra lub Rz.

chropowatosc_wzor

Tabela 1.
Klasy dokładnożci Klasa chropowatości Ra Rz Rodzaj obróbki
14 1 80 320 zgrubna obróbka skrawaniem
13 2 40 160 zgrubna obróbka skrawaniem
12 3 20 80 dokładna obróbka skrawaniem
11 4 10 40 dokładna obróbka skrawaniem
10 5 5 20 wykańczająca obróbka skrawaniem
9 6 2,5 10 wykańczająca obróbka skrawaniem
8 7 1,25 6,3 szlifowanie zgubne
7 8 0,63 3,2 szlifowanie zgubne
6 9 0,32 1,6 szlifowanie wykańczające
5 10 0,16 0,8 docieranie
4 11 0,08 0,4 docieranie pastą diamentową
3 12 0,04 0,2 gładzenie
2 13 0,02 0,1 polerowanie
1 14 0,01 0,05 polerowanie

 

Tabela 2. Przeciętne zakresy i chropowatości szlifowania
Rodzaj obróbki Klasa dokładności ISO Chropowatość Ra
Szlifowanie średnic zewnętrznych zgrubne
kształtujące
wykańczające
bardzo dokładne
7
8-9
7
6
2, 5-1, 25
2, 5
1, 25-0, 63
0, 63-0, 32
Szlifowanie otworów wstępne
wykańczające
8-9
7-8
2, 5, 25
1, 25-0, 63
Szlifowanie płaszczyzn jednozabiegowe
wstępne
wykańczające
bardzo dokładne
8-9
8-9
8
7
2, 5-1, 25
2, 5
1, 25-0, 63
0, 36-0, 32
Tabela 3. Przeciętna dokładność szlifowania wałków – tolerancja na średnicy wałka w mm
Szlifowanie dokładne Szlifowanie bardzo dokładne
Długość wałka, mm
średnica (mm) do 100 100 – 300 300 – 600 600 – 1200 do 100 100 – 300 300 – 600 600 – 1200
0 – 6 0,012 0,008
6 – 10 0,015 0,01
10 – 18 0,018 0,02 0,012 0,016
18 – 30 0,02 0,025 0,03 0,035 0,015 0,018 0,02
30 – 50 0,025 0,025 0,035 0,04 0,018 0,02 0,022 0,025
50 – 80 0,035 0,04 0,045 0,045 0,02 0,022 0,025 0,028
80 – 120 0,035 0,04 0,045 0,045 0,025 0,025 0,028 0,03
120 – 180 0,04 0,045 0,045 0,045 0,045 0,03 0,03 0,03
180 – 260 0,04 0,045 0,045 0,045 0,03 0,03 0,03 0,03
260 – 360 0,04 0,045 0,045 0,045 0,035 0,035 0,035 0,035
« Powrót do słownika